هوش مصنوعی (AI) در صنعت تهویه مطبوع و HVAC (Heating, Ventilation, and Air Conditioning)

نقش هوش مصنوعی (AI) در صنعت تهویه مطبوع و HVAC (Heating, Ventilation, and Air Conditioning) بسیار پررنگ و در حال رشد سریع است.

🎯 نقش هوش مصنوعی در صنعت تهویه مطبوع (HVAC)

1. کنترل هوشمند سیستم‌ها

AI میتواند دما، رطوبت، سرعت جریان هوا و کیفیت هوای داخل ساختمان رو به‌طور خودکار و بلادرنگ کنترل کند.

🔹 مثال: سیستم تهویه مطبوع در یک مرکز خرید، با استفاده از سنسورها و AI، دما را بسته به تعداد افراد، ساعات اوج تردد و شرایط بیرونی تنظیم می‌کند تا مصرف انرژی کم بشه و آسایش بالا ببرد..

2. صرفه‌جویی در مصرف انرژی

با تحلیل داده‌ها از عملکرد دستگاه، AI می‌تواند مصرف انرژی رو بهینه کنه.

🔹 AI یاد می‌گیرد که در چه زمان‌هایی مصرف انرژی بالا می‌رود و چطور سیستم رو طوری تنظیم کند که با کمترین انرژی، بهترین کارایی رو بدهد (مثلاً در ساعات غیرپیک سیستم با توان کمتر کار کند).

3. نگهداری پیش‌بینانه (Predictive Maintenance)

هوش مصنوعی می‌تونه با تحلیل صدها داده از سنسورها، خرابی‌های احتمالی سیستم تهویه رو قبل از وقوع پیش‌بینی کند.

🔹 مثال: فن دستگاه شروع به تولید صدای خاصی می‌کنه یا مصرف برق بالا می‌رود؛ AI متوجه می‌شود که ممکنه بلبرینگ خراب باشد و هشدار می‌دهد قبل از خرابی کامل.

4. مدیریت کیفیت هوای داخلی (IAQ)

AI کیفیت هوای داخل رو (میزان CO₂، گردوغبار، VOCها) بررسی و کنترل می‌کند تا برای سلامتی مناسب باشه.

🔹 مثلاً اگر CO₂ بالا برود، سیستم تهویه خارجی فعال می‌شود تا هوای تازه وارد شود.

5. یادگیری رفتار کاربران

سیستم‌های HVAC هوشمند می‌توانند رفتار ساکنان یک فضا (عادات روشن/خاموش کردن، دمای مورد علاقه و…) رو یاد بگیرند و تجربه شخصی‌سازی‌شده ارائه بدهند.

6. اتصال به خانه‌های هوشمند (Smart Home Integration)

سیستم‌های تهویه جدید با AI می‌توانند با سایر سیستم‌های هوشمند (مانند نورپردازی، پرده‌ها، پنجره‌ها) هماهنگ بشوند تا عملکرد بهینه‌تری داشته باشند.

7. مدیریت سیستم در مقیاس صنعتی و شهری

در پروژه‌های بزرگ (مثل کارخانه‌ها، بیمارستان‌ها، فرودگاه‌ها)، AI می‌تواند کل سیستم تهویه و گرمایش-سرمایش را به‌صورت متمرکز و هوشمند مدیریت کند.

هوش مصنوعی باعث میشود سیستم‌های تهویه:

• هوشمندتر
• کم‌مصرف‌تر
• قابل اعتمادتر
• کاربرپسندتر

شرکت‌های بین‌المللی پیشرو در کاربرد AI در صنعت تهویه:

1. Honeywell (آمریکا)

• یکی از غول‌های صنعت HVAC و ساختمان‌های هوشمند
• سیستم‌هایی با AI طراحی کرده که به‌صورت خودکار مصرف انرژی را کاهش و راحتی کاربران را افزایش می‌دهد
• استفاده از یادگیری ماشین برای تشخیص زودهنگام مشکلات

2. Daikin (ژاپن)

• تولیدکننده بزرگ کولرها و تهویه‌های مطبوع
• از AI برای تنظیم هوشمند دما، رطوبت، و کیفیت هوا استفاده می‌کنه

سیستم‌هایی دارند که با شناسایی الگوی حضور افراد در فضا، انرژی مصرفی را بهینه می‌کند

3. Siemens Smart Infrastructure (آلمان)

• سیستم‌های BMS (مدیریت هوشمند ساختمان) را با AI ترکیب می‌کند
• کنترل هوای تازه، فیلترها، و گرمایش/سرمایش را به‌صورت کاملاً هوشمند و تطبیقی انجام می‌دهد

4. Johnson Controls (آمریکا)

• با استفاده از پلتفرم‌های هوشمند مثل Metasys و OpenBlue، AI را در سیستم‌های تهویه و ایمنی ترکیب کرده
• امکان نگهداری پیش‌بینی‌شده، کنترل از راه دور، و بهینه‌سازی مصرف انرژی

🇮🇷 شرکت‌های ایرانی با رویکرد هوشمندسازی تهویه:

1. شرکت نیرو تهویه البرز

• هرچند فعلاً تمرکز اصلی بر تجهیزات سنتی مثل کولر پلیمری و جت هیتر است، اما نشانه‌هایی از ورود به فناوری‌های مدرن دیده می‌شود (مثلاً استفاده از ترموستات هوشمند، کنترل مصرف انرژی و…)
• در صورت توسعه، این شرکت ظرفیت بالایی برای ترکیب تجهیزاتش با سامانه‌های AI محور دارد

2. البرز سرمایش، دمنده، تهویه آذر نسیم و نیک‌تهویه

• بعضی از این شرکت‌ها در حال آزمایش پروژه‌هایی برای اتصال تجهیزات تهویه به خانه‌های هوشمند و سیستم‌های مانیتورینگ هستند
• همکاری با شرکت‌های نرم‌افزاری ایرانی برای ایجاد پلتفرم کنترل از راه دور HVAC در جریان است